" Vrijheid moet je leren " (Ds. Jeroen van Olffen)

Gebruikers-avatar
Ton
BerichtenCOLON 5259
GeregistreerdCOLON Do Jan 07, 2016 11:08 am

" Vrijheid moet je leren " (Ds. Jeroen van Olffen)

Berichtdoor Ton » Za Okt 17, 2020 10:04 am

" Vrijheid moet je leren "



JEROEN VAN OLFFEN · VRIJDAG 16 OKTOBER 2020



Mijn overgrootouders woonden in Egypte. Mijn familie woonde daar vele generaties lang. Daarvoor kwamen ze uit de woestijn. Maar door klimaatverandering was er geen eten meer in het bergachtige land.
In Egypte is er altijd meer dan genoeg te eten. Dankzij de rivier de Nijl. Deze levensader is een goddelijk geschenk voor alles wat leeft. Een rivier die een getijdenstroom kent. Een deel van het jaar worden de velden bevloeit met nieuwe mineraalrijke grond. De andere helft van het jaar biedt deze vruchtbare grond alles wat we nodig hebben om van te leven.
In moet altijd terugdenken aan mijn grootouders wanneer ik sperciebonen uit de schappen haal. Voorverpakt in Egypte. Mijn grootouders klaagden niet. Het was zoals het was. Tóch vertelden zij aan hun kinderen dat deze tijd in Egypte voorbij zou gaan.
“We worden gezien als vreemdelingen”. De overheid maakt zich zorgen om de toename van het aantal allochtonen in het land. “Straks nemen die gesluierde woestijn-boeren ons land over.” Eerst viel het niemand op. Maar elke keer weer werd mijn familie erop aangesproken. “Je hoort hier niet. Je mag ons wel heel dankbaar zijn dat je uit onze pot mee-eet. Eigenlijk ben je een profiteur.”
Als een van ons een keer een fout begaat, krijgt mijn hele familie de schuld. We passen op om geen fouten te maken, maar er komen zoveel regels dat wij gewoon niet meer weten wat mag. Wat gisteren moest is vandaag wellicht verboden. Op een gegeven moment mochten wij geen vrij hebben. Wij moeten altijd werken. “Anders vertrek je maar”, werd er gezegd.
Eén dag feest per jaar. Eén dag…. Maar zelfs dat werd ons niet gegund.
“Jullie hebben teveel vrije tijd”. “Er zijn meer pasgeboren kinderen in jullie huizen dan stenen in onze pyramides.” Wij zijn geen konijnen en wij laten ons niet afbeulen. Maar steeds weer zeiden we tegen elkaar: wat hebben we het goed. Een enkeling vergeleek ons met kikkers in een pannetje met water op het vuur. Wanneer merken we dat het te laat is?
Er kwamen verschrikkelijke rampen. Natuurrampen. Ziektes. Heel veel onrust.
Het leek wel of de wereld vergaat. Het geld werd waardeloos. De mensen verloren hun werk. Veel mensen stierven aan ernstige ziektes. De oogsten mislukten. Wij, mijn familie, kreeg de schuld. Midden in de nacht zeiden mijn grootouders tegen mijn ouders: jullie moeten gaan. Ga met Mozes mee. Mozes vertrouwt op God. Hier heb je geen toekomst. Ga met Mozes mee. Hij zal jullie naar de overkant brengen.
Mijn grootouders bleven achter. Alleen ik herinner me hun namen nog. Dat zal ik altijd blijven doen. Bij het afscheid zeiden ze: wees voor altijd dankbaar voor de Egyptenaren. Zij gaven ons te eten. Zij zorgden goed voor ons. Zonder hún waren wij er niet meer. Zij leerden ons een belangrijke les: leven is niet enkel in leven blijven. Leven begint wanneer je vrij bent.
Dat is de les die mijn ouders leerden. Het was een moeilijke les. Het ging met vallen en opstaan. Eigenlijk gaat deze les nog elke dag door. Ik moet mijzelf er steeds weer aan herinneren en ik geef het mijn kinderen door.
Mozes leerde ons de vrijheid te koesteren. Wij wisten niet eens wat het was. Opeens mogen we zelf keuzes maken. De eerste echte keuze in vrijheid – in volle vrijheid – is de keuze voor God.
Van de Farao kregen wij geen keuze. Gehoorzaam hem. Iedereen wil duidelijkheid? Die krijg je. Niemand vraagt jou wat je ervan vindt. Vind jij er iets anders van? Dan ben je een onruststoker. Je brengt anderen in gevaar. Ben je tegen vaccinatie? Ben je tegen mondkapjes? Ben je tegen de maatregelen tegen een onzichtbare vijand? Doe gewoon mee. Dat is het beste voor jou. Dat is de manier waarop we samenleven. Vrijheid is of je suiker doet in je koffie. Maar een vrije wil zaait chaos en storm.
De aarde is plat. Mondkapjes werken. Er is geen God. Luister naar de overheid. Dát is degene die als een god voor je is. Hij kan je maken of breken. Aan jou de keuze.
In de woestijn sprak Mozes met Degene wiens naam wij niet kunnen uitspreken. Hij is “Hij die was, Hij die is, Hij die zal zijn.” We noemen Hem “God”. Maar Hij is niet een beeld of een voorwerp. We kunnen ons geen voorstelling van Hem maken. Hij zet ons in beweging. Hij zette mijn familie op het spoor om vrij te zijn. Mozes gaf ons een handleiding bij het leven. Volgens sommigen “de wet”. Maar een wet klinkt als “je mag dit niet en je mag dat niet.” De woorden die Mozes ons door gaf vertellen ons juist: “Doe, en je zult vrij zijn.” De levensles werd een levensweg. Een hele generatie leerde gedurende veertig jaar wat vrijheid is.
Vrijheid is ook ontdekken dat we allemaal eigen ideeën en inzichten hebben. Het werkt soms wel wat rommelig. Nee, echt een ijzeren discipline biedt het ons niet. We roeien dus vaker in het zand dan op het water. Op het water ploegen wij rustig voort. Maar wat een plezier hebben we met elkaar. En het maakt ons heel creatief.
Mijn ouders brachten mij naar het land waar ik woon. Steeds weer dreigt mijn land te veranderen in een Egypte 2.0
Daarom herinner ik mij de verhalen van mijn grootouders. Ik vertel aan mijn kinderen de lessen van mijn ouders. Zelf probeer ik vol te houden wat wij met veel moeite hebben bereikt. Vrijheid is maatwerk. Vrijheid is nooit “iedereen gelijk”. Vrijheid is dat elk vogeltje zingt zoals hij gebekt is. Vrijheid is dat er ruimte is voor iedereen. Vrijheid is de som van mens-zijn. Waar de vrijheid verdwijnt, verdwijnt de menselijkheid. Vrijheid is een kudde zonder herder. Maar tegelijk is vrijheid ook de verantwoordelijkheid om elkaar te helpen. Vrijheid onderhoudt de “lessen uit de geschiedenis”. Deze ervaringen bieden houvast en wijzen ons de weg naar de toekomst.
Het grootste gevaar voor vrijheid is het verlangen naar de vleespotten van Egypte. We hadden te eten. We kregen kinderen. We woonden in huizen. We wisten waar we aan toe waren. We moesten hard werken. Maar dat overleef je ook wel weer. We moesten ons vooral stil houden. Zo belangrijk waren we niet. We moesten niemand dwars zitten en gewoon doen wat er van je werd gevraagd. Wat was dit toch een fijne samenleving. Er was rust en orde, Iedereen wist waar hij en zij aan toe was. Op z’n tijd een mooie show of een voetbalwedstrijd op televisie, een pot bier en wat chips.
Maar er mist iets. Herinner je je het nog? Heb je het al een keer geproefd? Kun je ook leven zonder alle zojuist genoemde zekerheden? Durf jij het aan om tegen de de stroom van de lemmingen in te gaan? Wie ben jij in de kudde? Soms moet je bokkig zijn, tegendraads. Misschien ben jij straks als Mozes. En breng jij mij naar het land waar niets is… behalve één ding.
.
.
.
Ds Jeroen van Olffen
Menaam, 16 oktober 2020,


(Predikant, Protestantse Gemeente Menaam)
Opleiding Godgeleerdheid, PThU, Leiden 1986-1995.

(www.facebook.com/jeroen.vanolffen)
[menaldum@solconmail.nl]
Go ye therefore, and teach all nations, baptizing them in the name of theFather, and of the Son, and of the Holy Ghost Matthew 28 : 19

Terug naar

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: 3 en 0 gasten